Boorder Frank Otten bij de tunnelsegmenten op het Damrak. Foto: Frank Lodder.
De dagvoorraad van de 'normale' tunnelsegmenten op het werkterrein in de middenberm A10. Foto: Gé Dubbelman
Stalen tunnelsegmenten voor de dwarsverbinding naar de nooduitgang Churchillaan. Foto: Dienst Noord/Zuidlijn
Veel gevraagd: hoe zit het met de tunneldelen voor boor Molly?
17 juni 2011Susanne, Dienst Noord/Zuidlijn
Een veel gestelde vraag door onze volgers: ‘Zijn alle tunneldelen exact hetzelfde, of is elk tunneldeel specifiek gemaakt?’ Hoe zit het ook alweer?
Sterk en sterkst
De tunnelsegmenten die de boorders gebruiken voor de bouw van de tunnel, worden geproduceerd in een betonfabriek in Duitsland. Voor het vervaardigen van de segmenten worden er mallen gebruikt, hierin wordt eerst wapening aangebracht en vervolgens wordt de mal gevuld met beton. Een aantal segmenten wordt uitgerust met een extra zware wapening. Deze bijzonder sterke segmenten worden gebruikt op de plekken waar de tunnel zwaarder wordt belast.
Verschillende vormen
De segmenten zijn niet allemaal identiek, voor één tunnelring worden er vijf verschillend vormgegeven segmenten en een sluitsteen gebruikt. Elk segment heeft zowel een smalle als een brede kant. Door te spelen met de plaatsing van de segmenten kan de tunnel bochten (verticaal en horizontaal) maken. Een bocht ontstaat bijvoorbeeld door de smalle kanten van de segmenten aan één zijde te plaatsen en dit te herhalen bij de daaropvolgende tunnelringen. Als de smalle kanten aan de bovenkant worden geplaatst, gaat de tunnel omhoog. Voor het bouwen van een rechte tunnelbuis, wisselen de smalle en brede kanten elkaar af.
Maatwerk
De meest gebruikte tunnelsegmenten zijn 1.50 meter breed, maar er worden ook segmenten geproduceerd die 10 centimeter smaller zijn (1.40 meter). Deze smallere segmenten worden onder andere ingezet als de tunnelboormachine bijna een station nadert. Door kort daarvoor smallere tunnelringen te bouwen, komt de laatste tunnelring precies op de juiste plek te liggen
Vreemde eend in de bijt
Naast de ‘gewone’ betonnen tunnelsegmenten zijn er ook nog segmenten die voor de helft uit staal zijn vervaardigd. Deze segmenten worden enkel geplaatst rondom de opening van een (toekomstige) dwarsverbinding. Op deze plek in de tunnel zorgen ze voor extra stevigheid.
Mijn vraag is het volgende.
Wat is de betonkwaleit van de tunnelsegmenten?
En komt er later nog tegen het plafond van de tunnels brandwerende voorzieningen? Tegen hoeveel graden celsius is het beton bestand tegen brand?
Alvast bedankt.
En zet er de vaart maar in, op naar de 20 meter per dag?
groeten van Ed Veraart
Beste Ed,
De betonkwaliteit van de tunnelsegmenten is B55.
Op de wanden van de boortunnels komen geen aanvullende brandwerende voorzieningen. De segmenten zijn uitgerust met polypropeen vezels die voorkomen dat de segmenten (grote) schade oplopen bij brand.
De tunnelsegmenten zijn bestand tegen de ‘brandcurve’ (brandcurve = een representatieve brand met een bepaald temperatuursverloop over een bepaalde tijd) zoals deze voor de Noord/Zuidlijn is berekend door TNO.
Hopelijk zijn hiermee jouw vragen beantwoord.
Met vriendelijke groet,
Cherie van der Meer