Het Shield Transfer Systeem (STS), ofwel de enorme stalen trommel waarin Molly wordt opgevangen, staat inmiddels tegen de wand van station Ceintuurbaan en is dichtgemaakt aan de voorzijde. Met een beetje fantasie is er het Chinese symbool voor 'lang leven' in te zien. En dat kan Molly, met de stations Vijzelgracht en Rokin nog in het vooruitzicht, zeker gebruiken.
Foto: Gé Dubbelman
Molly wordt in station Ceintuurbaan ontvangen door zwaargewicht
20 juli 2011Cherie van der Meer, Dienst Noord/Zuidlijn
Naar verwachting arriveert Molly begin augustus bij station Ceintuurbaan. Als Molly door de wand van het station boort wordt ze ontvangen in het zogenoemde Shield Transfer Systeem (STS), een stalen gevaarte met een gewicht van 150.000 kilo.
Drukdichte trommel
De stations zijn omgeven door water en grond, het STS zorgt ervoor dat deze het station niet binnenstromen tijdens het doorboren van de stationswand. Het STS is daarom voorzien van een drukdichte trommel. Tijdens de aankomst van Molly wordt de druk in de trommel, met water en perslucht, gelijkgesteld aan de waterdruk in de grond (circa 2,7 bar). Dit geeft zoveel tegendruk dat water en grond niet binnen kunnen dringen.
Op kussentjes naar de overkant
Als Molly door de stationswand boort, verdwijnt haar boorschild meteen in het negen meter lange STS. Zodra het boorschild er volledig in ligt, wordt het STS drukloos gemaakt en wordt het deksel verwijderd. De boorders koppelen het boorschild vervolgens los van de volgwagens. Het STS, met het boorschild erin, staat dan helemaal vrij en wordt naar de andere kant van het station verschoven.
Dit gebeurt met behulp van luchtkussentjes die onder het STS zitten en met een druk van 80 bar gevuld worden met stikstof. De loodzware gigant kan hierdoor vrijwel wrijvingsloos naar de overkant van het 200 meter lange station Ceintuurbaan glijden.
Klaar voor de start
Als ook de zes volgwagens naar de overzijde zijn verplaatst, wordt Molly weer in gereedheid gebracht. De boorders plaatsen het STS tegen de wand en brengen deze in de juiste vertrekpositie. Daarna worden de volgwagens aan het boorschild gekoppeld. Molly staat dan klaar voor vertrek naar de volgende bestemming, station Vijzelgracht. Het opvangen, verplaatsen en weer opstarten van de tunnelboormachine duurt ruim vijf weken.
Volg de voorbereidingen voor Molly in station Ceintuurbaan ook op de Facebook pagina van Richard Koenders, onze projectbegeleider van station Ceintuurbaan. En bekijk daar onder andere deze mystieke foto van het STS.
Worden er op dit project ook film opnames gemaakt voor bijvoorbeeld programma’s als Extreme Engineering van Discovery of iets dergelijks?
zou ik toch graag zien. volgens mij moet hier toch wel een avond vullend programma van te maken zijn
Wordt de (tijdelijke) rails en de leidingen ook door het station gelegd? Zodat de bevoorrading van de tunndelen etc via dezelfde weg plaats kunnen vinden? Hebben de bouwers van het station daar dan niet verder continu last van?
Goede informatie, maar niet volledig.
Als Molly door de kopwand van het station gaat worden de tunnelringen in het schild aangebracht en met een grout(beton)laag omhuld om de ruimte tussen de tunnelwand en de ringen te vullen. Dat is een van de afdichtingen, nast de rubberringen in de “bril”. Als deze voldoende verhard is Kan de druk in de STS weer verlaagd worden. Een beetje een technische leek.
Ah, dus eigenlijk is dit opvangdeel een gesloten stukje ‘neptunnel’ voor Molly zodat ze nog even door kan gaan met ringen bouwen tot de laatste ring tegen de stationswand staat. De overgebleven kier wordt opgevuld met beton.
@ Harm
Het werkspoor en de leidingen voor het boorproces worden inderdaad door de stations Ceintuurbaan en Vijzelgracht gelegd en blijven daar liggen tot het einde van het tunnelboren. Door de complexe passage van de grote tunnelboormachines en de intensieve logistiek voor het boren, is de ruimte in de stations heel beperkt. De aannemer die de stations bouwt kan daardoor tijdens het boren slechts een beperkt aantal werkzaamheden verrichten. De booraannemer en de stationsbouwer moeten de werkzaamheden heel goed op elkaar afstemmen en duidelijk afspraken maken om veilig naast elkaar in de stations te kunnen werken. Om alles in goede banen te leiden overleggen ze bijna dagelijks.
met vriendelijke groet,
Sacha van Anraat, Dienst Noord/Zuidlijn
Beste Gerard en Frank,
In het artikel hebben we in grote lijnen omschreven hoe de ontvangst en het vertrek van Molly in het STS verloopt. Jullie reacties zijn een prima aanvulling op het stuk.
Als Molly door de wand van station Ceintuurbaan boort en in het STS wordt opgevangen, worden er in het geboorde gat nog tunnelringen gebouwd. De laatste tunnelring in het geboorde gat sluit aan op de binnenzijde van de stationswand. De ruimte die dan nog resteert tussen de laatste tunnelring en de stationswand wordt opgevuld met kunsthars, dit zorgt voor een tijdelijk waterdichte afsluiting. Nadat de STS is verwijderd wordt er in het station een definitieve betonnen aansluiting van de stationswand met de tunnel gemaakt. Dat vormt tevens de permanente afdichting tussen deze twee constructies.
Met vriendelijke groet,
Cherie van der Meer, Dienst Noord/Zuidlijn
Past die TBM naadloos in die bus of drijft die eerst in het onder druk staande water? En wat als die STS drukloos wordt gemaakt, wordt die TBM dan eerst gefixeerd in die bus?
En nog een vraag: Wordt dat STS meerdere malen gebruikt of per doortocht één STS?
Beste Vonkie,
Discovery Channel heeft enkele jaren geleden opnames gemaakt bij de aanleg van de Noord/Zuidlijn. In de afgelopen maanden heeft een documentaireploeg van Een Camera de bouw gevolgd. Zij verwachten in het najaar hun documentaire te kunnen presenteren. Zij gaan de film waarschijnlijk ook inzenden voor het Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA).
met vriendelijke groet,
Sacha van Anraat, Dienst Noord/Zuidlijn
Zoo indrukwekkend, daar heb ik geen worden voor.
P.S. Kan de stationsvloer dit gewicht wel hebben?
Beste Vincent,
De fundatievloer van station Ceintuurbaan is 1,5 meter dik, bevat 4000 m3 beton met daarin 750 ton staalwapening. Dit is (ruim) voldoende om Molly, met haar gewicht van 870 ton, op te vangen en te verplaatsen naar de andere kant van het station.
Vriendelijke groet,
Freddy Elink Schuurman
Dienst Noord/Zuidlijn
waar kan ik info vinden over de geologische hoogte-drsnde van de amsterdamse bodem, met name op het tracé?vd TBM.
Heb veel gefundeerd hier en palen geslagen daarvandaan mijn interesse…mvrgroet.
@Emule de Jong
Op onze Flickr pagina staat een dwarsdoorsnede van het tracé. Hierop staan ook de verschillende grondlagen.
Beste Emule,
Ben je met deze afbeelding geholpen?
Vriendelijke groet,
Freddy Elink Schuurman
Dienst Noord/Zuidlijn
Beste mensen,
Ik neem aan dat men als men gaat boren richting Station Vijzelstraat men door kan gaan met de voorzetwanden ondangs het transport van de tunnelelementen en materieel voor de volgende tunnel? Er komt een hoop veiligheid bij tijdens de uitvoering hiervan.
groeten van Ed Veraart
@ Ed
Het werkspoor en de leidingen voor het tunnelboren worden door de stations Ceintuurbaan en Vijzelgracht gelegd en blijven daar liggen tot het einde van het boorproces. Door de complexe passage van de grote tunnelboormachines en de intensieve boorlogistiek, is er dan onvoldoende ruimte om veilig voorzetwanden te kunnen bouwen. De stationsbouwer pakt deze werkzaamheden na het boren weer op.
vriendelijke groet,
Sacha van Anraat
Dienst Noord/Zuidlijn