Witte ijsballen zijn zichtbaar op de vriesleidingen en ook de stalen ring in de brilwand is wit gekleurd van de vrieskou. De boorders hebben het beton van de stationswand in de ring verwijderd tot aan de glasvezelwapening. Nog even en dan is het graafwiel van Noortje te zien.
Boorders komen dichter bij Noortje
Maandag 23 januari zijn de boorders gestart met het maken van de aansluiting tussen station Rokin en de eerste geboorde tunnelbuis. Vanuit het station hebben ze een deel van de betonnen diepwand weggehakt. Langzaam komen zij dichter bij boormachine Noortje, die zij in oktober 2010 hebben achtergelaten in de grond voor het station.
Bevroren grond
Tussen de diepwand en de boorkoppen ligt een halve meter grond, de afgelopen maanden is deze grond met behulp van de vriestechniek bevroren. Door de grond te bevriezen wordt deze stevig en waterdicht en kan er veilig worden gewerkt. De boorders hebben al een groot stuk van de diepwand, waarachter het boorschild van Noortje staat, weggehakt. Er moet nog ongeveer tachtig centimeter beton worden verwijderd voordat ze op het ijspakket van grond stuitten.
Noortje in zicht
Als de bevroren grond is weggehakt, bereiken de boorders boormachine Noortje die al ruim vijftien maanden vertoeft in een donkere en vochtige omgeving. Haar graafwiel en enkele andere onderdelen worden verwijderd, haar boorschild blijft echter voorgoed achter in de grond. Dit noemen we de verloren-schild-methode. Het -nu nog ontbrekende- stukje tunnel dat straks de tunnelbuis en het station met elkaar verbindt, wordt deels binnen het boorschild gebouwd.
Glasvezelwapening
Gisteren is een deel van de glasvezelwapening in de diepwand verwijderd. Gewoonlijk worden de wanden van de stations verstevigd met stalen wapening. Alleen op de plekken waar de boormachines door de wanden heen boren, wordt er glasvezelwapening toegepast. Hoe groot en sterk de boormachines dan ook zijn, ze kunnen niet door beton met stalen wapening boren. Omdat het aanvankelijk de bedoeling was dat Noortje en Gravin door de wand van het station Rokin zouden boren, is ook op deze locatie kunststof wapening gebruikt.
Time lapse
Tot eind mei werken de boorders nog aan de aansluiting van de tunnels op het station Rokin. Met een fotocamera die in het station hangt, leggen we het gehele proces vast. Drie maanden lang wordt er elke minuut een foto gemaakt die samen een time lapse, een versnelde film, vormen. In februari laten we op de website de eerste beelden zien.
Is het niet een idee om het graafwiel van Noortje als blijvend aandenken ergens op het Rokin te plaatsen?
Ga zo door groeten Jack.
doe het graafwiel op de dam
Als er van de welstandscommissie al geen overkapping boven de metro ingang cs mag komen, dan lijkt me sterk dat ze een roestig graafwiel (dat volgens mij niet eens in zijn geheel wordt verwijderd, hoe krijg je het ooit boven?) zullen plaatsen op de Dam of Rokin.
Op zich is het wel een leuk idee om delen of reconstructie van dit wiel aanschouwelijk te maken voor het publiek. Ergens waar niemand er aanstoot aan neemt dan… Op de zuidas ofzo.
Nee dat graafwiel wordt volgens mij gewoon in stukken gesneden.
Intressante foto. Het bevriezen van de grond is toch een bijzonder mooi hulpmiddel.
Maar vraagje ? is het hekwerk wat we zien vrijkomen, de glasvezel wapening waarover gesproken wordt?
Succes.
Hoe halen jullie dat glasvezel weg. Kun je dat gewoon knippen??
@Jack, Pieter en Ger Vermij
Het graafwiel wordt inderdaad in stukken gesneden en dan afgevoerd.
@Guus. de Vré
Dat klopt. “Het hekwerk” dat te zien is op de foto is de glasvezelwapening in de stationswand.
Ik ben heel benieuwd naar de foto op de site waarop het vrijgekomen graafwiel van Noortje te zien zal zijn.
@Peter Bovenschen
De boorders snijden de glasvezelwapening in stukken met een slijptol.
Op zich wel een leuk idee Rein Valk, maar je kan niet alles in de openbare ruimte plaatsen. Het vraagt ook nog onderhoud! Er zijn al teveel roestende ‘kunstwerken’ zo hier en daar geplaatst.
@Rob Brandon
Die foto’s zullen zeker volgen!
Het in stukken snijden van zo’n graafwiel is op de plek waar gesneden wordt
een heet gebeuren (lokaal op de snede minstens 1500 graden)
Worden er nog voorzieningen getroffen om het ijslichaam af te schermen?
Ik stel mij zo voor dat de mensen die staan te snijden als vanzelf de druppels
dooiwater in hun nek krijgen.
Ger
Interessant om te zien! Wordt er binnenkort ook begonnen met het maken van de aansluiting met Gravin?
@Cor, Het idee was van Jack en Pieter. (zie helemaal bovenaan)
De voorgestelde locaties leken mij echter weinig kans te gaan krijgen (Dam en Rokin)
Maar een tijdelijke expositie van de restanten van het schild is natuurlijk wel een goed idee, genoeg geinteresseerden lijkt me. Zodra de boel gaat roesten mag het wat mij betreft richting hoogovens… kunnen ze er weer wat nieuws van maken.
Best aardig zo’n discussie over de graafwielen en het in stukken verwijderen door de laatste meter tunnel van Noortje en de Gravin. Om ze hier uit te nemen is het onvermijdelijk in moten snijden m.i. duidelijk. Straks komen er nog twee graafwielen, van Molly en Victoria, wel in zijn geheel aan. Volgens mij is er, gezien de bouwfase van Station Rokin, dan ook geen mogelijkheid om de wielen in heelhuids af te voeren. Gezien de diameter is er touwens ook geen weg terug.
Worden de “normale” tunneldelen gebruikt om de aansluiting te maken?
@Frans
Net als bij Gravin en Noortje, wordt ook bij de boormachines Molly en Victoria de verloren-schild-methode toegepast. Zij worden ook net voor station Rokin (zuidkant) definitief geparkeerd. Station Rokin is op het moment dat deze boormachines (niet gelijktijdig, maar na elkaar) aankomen in de bouw te ver gevorderd om een complete tunnelboormachine te ontvangen. Ook logistiek gezien is het niet wenselijk om de enorme boormachine vanuit het centrum van Amsterdam bovengronds af te voeren. Daarom is het beter om ook hier de verloren-schild-methode toe te passen. De andere onderdelen, zoals de volgwagens, worden door de tunnel teruggetrokken naar het Scheldeplein en hier uit de tunnel getakeld en afgevoerd.
@Ger Vermij
Ja, het ijslichaam wordt voor het snijdproces start ‘afgeschermd’ met spuitbeton. Er zal dus geen ijs blootliggen tijdens het snijden van het graafwiel.
@ Peter B
Volgens de huidige planning begint aannemer Saturn eind februari/begin maart met het slopen van de diepwand oostelijke tunnelring (Gravin).
Het spuitbeton is dus een soort regenjas mij niet onbekent.
CjBruijn
Dan wil ik een stukje;-)
Een reactie op Rob Brandon, jij oud collega van mij van de bouwdienst kom eens langs bij mij op het Rokin. Andere oud-collega’s zijn je al voorgegaan. Ries Jelier, Toezichthouder Station Rokin.
Wat betreft het boven opstellen van onderdelen van boor machines zet er maar een wacht bij ze zijn zo weg.
C.J.Bruijn
Schitterende foto. Wachten nu op de eerste aanblik van Noortje. Kijk daar echt naar uit. Zij was tenslotte de eertse die ons in de ban van het boren bracht.
@ jack,Pieter, Rein en Ger Vermij
Discussie over graafwiel ergens als kunstwerk te plaatsen inmiddels wel gesloten. Het wordt verschrot. Het is op zich wel een mooi ding al verkijk je je snel op de afmetingen zodra je het in een andere omgeving zet..
In de informatieruimte van de Noorzuidlijn bi het Centraal Station zit een foto op ware grote op één van de wanden. Dan kijk je er ineens helemaal anders tegen aan.
Nu ff serius hoe koud is eigenlijk de grond bevroren ?
(het idee om een stuk van het graaf wiel te tentoonstellen spreekt mij wel aan mischien op stationsplein 7 ?)
@ Pieter
De temperatuur van de bevroren grond is ongeveer -10 graden.
Een stuk graafwiel tentoonstellen in het informatiecentrum van de Noord/Zuidlijn is een leuk idee, we bespreken het in het team.
Met vriendelijke groet,
Cherie van der Meer, Dienst Noord/Zuidlijn
Ik neem aan dat het graafwiel van Noortje nu wel vrij ;igt.
Willen jullie er a.u.b. een foto van plaatsen?
Alvast bedankt,
Ger Vermij
@Ger Vermij
Foto’s van Noortje volgen waarschijnlijk morgen.